Logo graafschecourant.nl


Het is mei en het landschap hangt vredig aan de met een enkel wit wolkje bedekte blauwe lucht.
Het is mei en het landschap hangt vredig aan de met een enkel wit wolkje bedekte blauwe lucht. (Foto: Henk Lammen)

10 mei, de Peel-Raamstelling: een dunne lijn door de Peel

De linie, een dunne lijn door de Peel. Onder mijn voeten, diep onder de grond, de funderingsresten van kazemat 2 G.

Het fluitenkruid bloeit, het wit vermengt zich met de bloesem van de meidoorn, een merel vliegt roepend tussen het groen. Het is mei en het landschap hangt vredig aan de met een enkel wit wolkje bedekte blauwe lucht. Hoe anders was het op die dag, gespannen en toch rustig tuurt de schutter in de koepelkazemat aan de Jan van Cuijkdijk, in de richting van Gassel. Gedempte en scherpe explosies wisselen elkaar af, bij Katwijk is het te doen, vuile rookwolken stijgen op en dringen zich op aan de schaapjes in de lucht om in grauwe kluwen verder te drijven. Een stuk 6-veld, ingegraven naast de begraafplaats iets verder langs de dijk vuurt met succes op een vijandelijke patrouille langs de Beersche Maasweg. Een zwarte auto zoeft langs mij heen, die is nog niet aan remmen toe. Jagers vliegen laag over de Maas, een wit spoor trekkend, dat af en toe wordt doorboord door een kogel uit een geweer van de soldaten op de Maaskade. Tekenend voor het machtsverschil. Op deze plaats kruist het heden met het verleden, veelal jongens van de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden afkomstig, zijn hierheen gestuurd om hun land in een vreemde streek te verdedigen.

Nauwelijks een dag zal het duren, 'We houden stand, tot het uiterste', was de instructie, wanneer het bevel van terugtrekken komt, wordt er verward op gereageerd, velen hebben nog geen schot gelost en nog geen vijand gezien. Lopend, marcherend, op de fiets en op gevorderde auto's trekken ze terug op wat blijkt 's-Hertogenbosch te zijn. Achter de Zuid-Willemsvaart, bij Den Dungen, gaan ze weer in stelling en wachten gespannen af. Ditmaal horen ze allemaal het geluid van projectielen om hun oren, hier vallen doden en gewonden.

De vijand ziet kans in hun rug te komen en ook deze stelling moet weer worden verlaten. Vermoeid en hongerig trekken ze verder terug, richting vesting Holland, het laatste bolwerk. Maar voor het zover is, zullen ze nog een keer de overvallers moeten opwachten en tegenhouden. Achter de Maas kruipen ze in verlaten stellingen om voor de derde keer de vijand te vertragen. Bij Keizersveer worden ze ternauwernood op tijd gewaarschuwd uit de loopgraven te komen, om als laatste de brug over te komen, alvorens ook deze wordt opgeblazen. In Gorinchem krijgen ze even rust, maar dan worden ze weer verzameld voor een nieuwe gevechtseenheid, dan is het afgelopen, Rotterdam is gebombardeerd, Nederland capituleert.

reageer als eerste
Meer berichten

Shopbox